Marianne's Weblog

Pleidooi voor Kairos; de tijd voor zelf ervaren...

Gebruikerswaardering: 5 / 5

Ster actiefSter actiefSter actiefSter actiefSter actief
 

'Nee hij doet niets...hij speelt'.

Wat dit kind leerde is niet aantoonbaar...daarmee lijkt speeltijd te vaak verloren tijd. Kinderen hebben Kairos nodig...weg met Chronos! Tijd is een economische factor geworden waardoor we zicht op de waarde van tijd zijn kwijtgeraakt.... Tijd is geld, tijd is de indeling in onze agenda's. Tijd waarin we niet aantoonbaar produceren wordt verloren tijd genoemd. Dit is, zoals ik gisteren (opnieuw) hoorde, de betekenis van tijd zoals door de oude Grieken toevertrouwd aan de God Chronos (Oudgrieks: Χρόνος) . Hij stamt af van de oergod Chaos (leegte/verwarring) zie Wikipedia.

Chronos brengt orde met chronologische volgorde en taakaanduidingen. Joke Hermsen, filosofe en schrijfster maakte gisteren ter gelegenheid van de start van het lectoraat Natuur & Ontwikkeling kind, Universiteit Leiden, duidelijk hoe onze fixatie op deze ordening van tijd ons zicht op onze waardering voor tijd heeft vertroebeld. Haar invalshoek op het recht van spelen was voor mij niet nieuw maar wel verrassend door haar helderheid voor de verklaring van veel onbegrip voor spelen. Ze duidde hoe ons zicht op tijd was vervormd door onze behoefte aan ordening en praktische resultaten.

Met de CITO-discussie in de actualiteit, de televisie en computerspelletjes 'die kinderen toch zo veel meer boeien dan zand' in het achterhoofd, gaf zij nieuwe tegenargumenten. Joke Hermsen verwees voor de betekenis van tijd in ons leven, naar de oude Grieken. Wij associëren tijd vooral met Chronos. Minstens zo belangrijk als Chrono's achtten de Grieken Kairos (Oudgrieks: Καιρος, ook wel weergegeven als Caerus, zie Wikipedia) Hij is in de Griekse mythologie de personificatie van de gelegenheid, het juiste moment om iets zelf te ervaren, voor elkaar te krijgen, uit te proberen. Hij was het jongste goddelijke kind van de oppergod Zeus. De oude Grieken begrepen dat deze God belangrijker is voor inhoud dan voor vorm (zoals Chronos). Kairos is belangrijk om te leren. Voor Kairos is bezinning nodig, letterlijk tot jezelf komen om iets je eigen te kunnen maken. Jezelf afvragen; wat is dit, wat kan ik hiermee, hoe zou ik dit kunnen oplossen, wat vind ik hiervan, wat wil ik hiermee...

De antwoorden kunnen creatief zijn, verstandig, logisch, eigenwijs, zorgen voor een oplossing van een probleem, een mening,inzicht of meer vragen. Wat de opbrengst ook is; ze is persoonlijk. Door onze aandacht alleen aan Chronos te geven: overzichtelijk, taakgericht met duidelijke doelen, onderschatten we het belang van Kairos voor ontwikkeling. Mensen, dus ook en in het bijzonder, kinderen, hebben Kairos nodig om hun ego te ontdekken, hun mogelijkheden te herkennen, hun grenzen te overschrijden , leerprocessen in werking te zetten.

Mijn eerste kenmerk van spelen, en daarmee de eerste stap voor ontwikkeling, noem ik altijd bewust ervaren; bewust gebruik van zintuigen, bewust zien, voelen, ruiken, proeven, horen...omdat alertheid voorwaarde is om iets te kunnen ontdekken. Daarbij pleit ik voor letterlijke en figuurlijke tijd. De tijd die daarvoor nodig is, is aantoonbaar veel langer dan 'een eerste indruk'. Het gegeven dat ons handelen voor 97% is gebaseerd op een eerste indruk geeft zowel onze haast als onze beperktheid aan. Wanneer we onszelf en onze kinderen meet tijd gunnen om iets rustig niet alleen te ervaren maar zich daar ook in te verdiepen..."wat vind ik hiervan...wat kan ik hiermee...enzovoorts is de opbrengst veel hoger. Ik roep immers ook al jaren dat de speelwaarden dalen door het zakkend speelpeil (de combinatie tussen concentratie, hoe lang en vaak een kind ergens mee speelt en wat het daar bij verzint). Daar zit ook de verwarring met kijken naar televisie en spelen met computerspelletjes. De drukte van een beeldscherm opgebouwd uit duizenden bewegende pixels en voorzien van (onnatuurlijke, snel sprekende) stemmen en geluiden zijn moeilijk met Kairos te verwerken.

Kinderbreintjes raken snel overvoerd...in chaos. Bij kinderen wordt tegenwoordig veel vaker oververmoeidheid vastgesteld. Veel schermkijkende kinderen lopen achterstanden op bij hun ontwikkeling van concentratievermogen zoals ook is vastgesteld dat bij schermkijkende kinderen het empathisch vermogen in een schrompelt. Logisch...ze kregen te weinig Kairos tijd! Daarom pleitte Joke Hermsen en met haar Dieuwke Hovinga die het lectoraat gaat vervullen, voor meer spelen in natuur. Eigenwijs als ik ben, vind ik dit een te beperkte benadering. Natuurlijk; natuur geeft rust en veel om te ervaren...maar ook binnen spelen met goed speelgoed (van kosteloos via blank hout naar een spel waarmee veel kan) kunnen een eredienst aan Kairos zijn.

Hoe en waarmee....kom ik graag aan u uitleggen. Meer weten? Laat het weten....

Plaats reactie



U kunt gearchiveerde blogs op vier manieren vinden:
1. Onderaan Marianne's Weblog pagina kiezen voor een ander pagina nummer en uit de lijst met getoonde artikelen degene kiezen die u wilt lezen;
2. In de onderstaande Weblog Kalender bladeren. Ziet u in de kalender data waar een stip onder staat, muis dan over zo'n datum en klik op de pop-up link met de titel van het blog artikel om dit artikel te openen.
3. Open de sitemap en klik onder het kopje Marianne's Weblog, een titel aan om te lezen
4. Als u een artikel zoekt over een bepaald onderwerp, kunt u ook de zoekfunctie gebruiken.


August 2019
Mo Tu We Th Fr Sa Su
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 1
Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn