Marianne's Weblog

Buiten spelen

Gebruikerswaardering: 5 / 5

Ster actiefSter actiefSter actiefSter actiefSter actief
 

Dinsdag was ik op het congres, de netwerkdag of de informatiebijeenkomst van het blad Buitenspelen. Het was de dag waarop spelen, centraal stond.

Een dag voor gemeenteambtenaren, controleurs, speeltoestellenleveranciers en ontwerpers van openbare ruimte met hart voor spelen. De discussies gingen over verschillen tussen formeel en informeel spelen en bijbehorende gevolgen, aansprakelijkheid en burgerinitiatief, handhaven of gedogen en meer.

Duidelijk werd hoe de beheerders van openbare ruimte neigen naar een indrukwekkende koerswijziging…van faciliteren naar laten participeren, van speeltoestellen naar speelaanleidingen, van risicovermijding naar risicoaccepterend als voorwaarde voor verantwoord spelen.

Tot nu toe richten gemeentes zich op formeel spelen. Speelruimtes werden ingericht met speeltoestellen, gekocht en neergezet door de gemeente al dan niet met inspraak van omwonenden/kinderen, maar altijd onder verantwoordelijkheid van de gemeente.

Onder druk van bezuinigingen maar ook van veranderde inzichten, verliest formeel spelen letterlijk en figuurlijk terrein. Steeds meer wordt gedoogd, zoals zelfgebouwde hutten of trampolines van omwonenden voor de deur op een speelveld. Gemeentes laten speelgroen door de buurt adopteren, die dan zelf voor het onderhoud zorgen waarmee gemeentes zowel bezuinigen op onderhoud als wensen van omwonenden honoreren. Dit is nieuw beleid want tot voor kort werkten gemeenten per definitie met vergunningen of contracten waarmee aansprakelijkheden werden vastgelegd bij een bepaalde partij, zoals leveranciers conform wetten, zoals de Wet Attractie Speeltoestellen. Dit oude vertrouwde beleid is veilig maar duur. Want speeltoestellen zijn duur, de bijkomende verplichtingen van de Wet Attractie Speeltoestellen voor bijvoorbeeld valdempende ondergrond en controles maken speeltoestellen duurder en het onderhoud maakt ze blijvend duur. De wetgeving hield een markt in stand vol controles en onderhoud tot op de millimeter geregeld voor gras, ondergrond en verflaag. Het is aantrekkelijk om te bezuinigen door speeltoestellen weg te halen.

Maar minstens zo belangrijk is de veranderende visie op spelen. Kinderen spelen op een speeltoestel over het algemeen kort, zo’n vijf tot tien minuten per keer, waarna ze de rest van de speeltijd ‘informeel’ spelen, lees rennen, voetballen en knikkeren of gewoon zitten te kletsen, al dan niet op een speeltoestel. Speeltoestellen beperken zelf spelen, weet men na onderzoek. Het is éen plek, één gegeven. Een ontmoetingsplek met beperkte mogelijkheden waar andere, goedkopere maar betere oplossingen voor te bedenken zijn. Kinderen spelen relatief kort op een speeltoestel; vijf tot tien minuten. Daarom werden sommige speelterreinen vol gezet met speeltoestellen om kinderen bezig te houden…en voetballen te voorkomen. Dit ‘fantasieloze’ gedrag heeft al geleid tot een ‘ban de wipkip’ actie; ‘ophokplicht voor wipkippen!’

Speeltoestellen weghalen is een heldere bezuinigingsmaatregel waar veel gemeentes graag een pedagogisch argument bij geven. Net als bij kinderdagverblijven kiezen gemeentes tegenwoordig vaak voor ‘spelen in het groen’. Nieuwe speelterreinen hebben in plaats van speeltoestellen; speelse aanleidingen of speelse middelen. Zand, boomstammen, water, keien, een heuvel, kuil, struiken of takkenhut en andere uitdagingen om mee te spelen vrij van WAS certificering. Kinderen kunnen daar op een natuurlijke manier’ spelen, met meer eigen initiatief. Daar mogen ze weer vies worden, avonturen beleven en spelen met verschillende leeftijden. Wie de waarde van spelen wil zien, kan dit verkopen aan zijn burgers.

Maar; bedacht men in verschillende sessies op deze dag van de openbare ruimte, informeel spelen geeft minder zekerheden en daarmee meer risico.

Beleid van gemeentes (en kinderopvangorganisaties en scholen) is jarenlang gericht geweest op ‘het voorkomen van claims’. Bij alles wat men deed was men bedacht op ‘aansprakelijkheid’. De strenge WAS legt alles was. Hoe een speeltoestel veilig gemaakt moet zijn, veilig neergezet en veilig onderhouden. Zich houden aan deze wetgeving, beschermt de overheid tegen claims. Dit maakte risico’s nemen onmogelijk. Alles werd gedaan om klagende burgers/inwoners/ouders te voorkomen want ‘de eigenaar van de grond’ was aansprakelijk mits zij zich aantoonbaar aan de WAS heeft gehouden.

Het voorkomen van claims ging de afgelopen jaren een eigen leven leiden. Sinds de invoering van die klemmende WAS is het aantal ongelukken bij of met speeltoestellen helemaal NIET GEDAALD! Sterker, er zijn geen claims ingediend, laat staan gehonoreerd. Geen wonder dat veel gemeentes van het knellende keurslijf afwillen, maar tegelijkertijd aarzelen om een nieuwe vrijheid aan te nemen. Want ‘informeel’ spelende kinderen kunnen onvoorspelde dingen doen…en daar komt hij…. Wie is daar aansprakelijk voor? En als de gemeente niet overal de vinger aan de pols wil houden, omwonenden (kinderen en betrokken ouders) letterlijke en figuurlijke ruimte wil geven om te participeren, zelf iets te maken en te onderhouden…kan dat? Willen omwonenden dat? Voorbeelden werden besproken. Adoptiegroen tegenover de boete van €130,-- voor kinderen die in Scheveningen van het havenhoofd in het water springen. Van een oproep om die hele Wet Attractie Speeltoestellen af te schaffen omdat deze uitgaat van risico-uitsluiting tot een discussie over risico’s afschuiven/toekennen aan burgers, lees ouders. Van de verschillen tussen kijkgroen en speelgroen en de gevolgen van samenwerkende afdelingen binnen een gemeente waardoor groenbeleid weet van jeugdbeleid. Een opmerking is voor mij het meest hoopgevend:

Een woordvoerder namens de gemeente Almere zei dat voor de gemeente aandacht voor spelen natuurlijk belangrijk was om mensen in beweging te brengen, met elkaar in contact te laten komen, om kinderen te laten opgroeien in een kindvriendelijke omgeving en te laten opgroeien tot zelfstandigheid, maar dat het allerbelangrijkste argument om veel aandacht en ruimte voor spelen te willen geven is…de aantrekkelijkheid van de gemeente. Want wat er ook speelt…laat het kinderen zijn.

Meer kan met minder……zeg ik al jaren.

Ik leg het graag uit aan ouders, omwonenden en speelruimteontwerpers. Spelen heet risico binnen grenzen nodig. Gemeentes en ouders wil ik overtuigen van het belang van letterlijke en figuurlijke speelruimte. Een aantrekkelijke woonomgeving vanuit kinderspectief draagt bij aan ontwikkelingskansen voor kinderen omdat ze meer uitdaging krijgen om buiten te spelen, meer kunnen beleven, samen spelen, bewegen, verzinnen en leren waarmee ze ook in een schoolse omgeving hun voordeel kunnen doen. Geen kind speelt immers om zich te ontwikkelen. Een kind speelt omdat- en zo lang, spelen leuk is. En wij hebben invloed op leuk…daar is aandacht en onderbouwing voor nodig…meer dan nu gegeven wordt. Kom…laat mij helpen.

Plaats reactie



U kunt gearchiveerde blogs op vier manieren vinden:
1. Onderaan Marianne's Weblog pagina kiezen voor een ander pagina nummer en uit de lijst met getoonde artikelen degene kiezen die u wilt lezen;
2. In de onderstaande Weblog Kalender bladeren. Ziet u in de kalender data waar een stip onder staat, muis dan over zo'n datum en klik op de pop-up link met de titel van het blog artikel om dit artikel te openen.
3. Open de sitemap en klik onder het kopje Marianne's Weblog, een titel aan om te lezen
4. Als u een artikel zoekt over een bepaald onderwerp, kunt u ook de zoekfunctie gebruiken.


November 2019
Mo Tu We Th Fr Sa Su
28 29 30 31 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 1
Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn