Marianne's Weblog

Stoute Furby! Je bent niet stout! Je doet stout!

Gebruikerswaardering: 5 / 5

Ster actiefSter actiefSter actiefSter actiefSter actief
 

Furby doet lelijk, maakt kinderen bang, geeft ongewenste antwoorden. Het meest gewenste en gegeven cadeau voor Sinterklaas is twee weken later voor veel kinderen en hun ouders, een grote gruwel. Vrolijk meldt de klantenservice van de leverancier dat het speeltje doet wat de bedoeling was volgens de gebruiksaanwijzing.

Furby houdt de gemoederen bezig. Ik gaf vier interviews, van ieder net vijf minuten waarin ik amper de gelegenheid vond om hetzelfde in vier variaties te zeggen. Wat men wilde horen, zei ik geloof ik niet. De verbazing over het wollige, felgekleurde, wiebelende beestje (een kind van een lieve hamster en een wijze uil, leerde ik) was groot. In plaats van een verdraagzaam vriendje blijkt het een niet tot zwijgen te brengen monster met eng oplichtende ogen en onverwachte reacties waar kinderen de stuipen mee op het lijf worden gejaagd. De belangrijkste vragen zijn nu; Hoe heeft dit speeltje zich tot monster kunnen ontwikkelen. Wat doen we hiermee onze kinderen aan! En vooral…hoe krijgen we het uit.

Tsja…ook voor Furby geldt; Hij is niet stout. Hij doet stout……en dat is hem geleerd. Net als bij kinderen…Want kinderen hebben Furbytrekjes…als ze niet krijgen waar ze om vragen of wat ze verwachten, kunnen ze heel vervelend worden. Net als Furby. Waarschijnlijk hebben ze daar ook hun Furby aan te danken. Ze vroegen het beest voor Sinterklaas en kregen dit omdat ze er om zeurden. “ Ach mam, iedereen heeft hem!”. Dat klopt nu, omdat veel (groot)ouders dit geloofden.Ze gaven toe, ondanks de bezwaren tegen een raar beest waarvan ze niet begrepen wat het kan. Ach speelgoed, steeds weer wat nieuwsen Furby is het nieuwste. Nieuw en goed lijken bij speelgoed vaak synoniem te zijn. ‘Hij is zo lief….’, smeekten de kinderen. Ouders wilden ze niet teleurstellen. Die verwachting kwam niet uit. Furby bleek niet lief en de kinderen werden teleurgesteld. Komt dit door de fabrikant, het speeltje, het kind of de ouders? iemand moet de schuld krijgen, verantwoording dragen! Volgens mij heeft iedereen schuld. Iedereen maakt mogelijk. Furby is gevolg, geen oorzaak. Hij is niet stout. Hij doet stout.

Net als bij kinderen die vervelend worden wanneer ze hun zin niet krijgen, hoort dit bij de mogelijkheden die kinderen en Furby bij hun ontstaan hebben meegekregen. Bij onze taak als volwassene hoort hoe we ze daarmee laten omgaan. Voorkomen we zeuren? Tollereren we of verbieden we ?

De fabrikant maakte Furby. Hij heeft Furby van acties op bijpassende reacties voorzien. Hiermee konden kinderen sociale vaardigheden en verantwoording dragen leren en konden ze invloed hebben op ontwikkeling. Hier was pedagogisch over nagedacht. Furby was een van de eerste interactieve speeltjes waarmee kinderen konden spelen met zorg. Het was een van de eerste speeltjes 'waar kinderen iets aan konden toevoegen", want Furby gaat steeds beter praten als je tegen hem praat. Een eerdere versie van interactief speelgoed  was de Tamagotchi die dood ging als je hem niet goed bespeelde, maar dat was niet meer of minder dan een sleutelhanger met piep. De eerste Furby’s waren driedemensionaal en aaibaar als een cavia. Ze hadden niet veel nodig. Af en toe een aai, een vinger in de snavel en wat lieve woorden, maar ook die versie werd vervelend als je hem niet goed verzorgde. Om de kenmerken van dit nieuwe speelgoed te bespreken nam ik een exemplaar mee naar ouderavonden. Verder keek ik er niet naar om, dus protesteerde Furby door winden te laten en shit te roepen zodra ik hem aan zette. Om te voorkomen dat hij zich misdroeg op een ouderavond van een reformatorische basisschool, zat ik voor ik naar binnen ging in de auto mijn Furby even goed te aaien. Vrouw van middelbare leeftijd met Furby bezig in auto voor schoolplein! Ooit nam ik er twee mee, die tegen elkaar gingen praten bij een benzinepomp waar je toen nog niet zelf tankte. Grootste verschil met tegenwoordig is vooral dat ze uit te zetten waren…wat ik vergeten was. De kofferbak moest open om ze onder belangstelling van de pomphouder tot zwijgen te brengen. Scholen maakten afspraken met hun scholieren. Furby’s kregen een eigen kamer waar ze allemaal tegelijkertijd verzorgd werden als de thuiszittende moeders dit niet wilden doen. Nu weigeren werkende moeders en zichzelf respecterende scholen, maar het probleem hoorde ik opnieuw bij kinderopvangorganisaties; de Furby’s in de BSO’s vragen veel aandacht, storen in activiteiten en meenemen weigeren lijkt geen optie nu ieder kind in de kinderopvang er een is. De fabrikant heeft geleerd van de vroegere versies. De nieuwe generatie Furby’s heeft de kleuren van deze tijd…wat lijken de oude nu lelijk. Furby's hebben nu veel meer computergestuurde mogelijkheden met licht, beweging en geluid (de oude Furby had geen licht, geen digitaal bewegende ogen, sprak minder, nasaler en met nauwelijks variatie). Daarmee werden de reacties op acties veel talrijker, net als de reacties op uitblijvende acties! Furby is daarmee nog dwingerder geworden dan hij al was. En het grootste verschil…wie eenmaal ‘leven’ aan een Furby heeft gegeven, kan daar niet makkelijk een eind aanmaken. Net als bij kinderen zou je dat af en toe wel willen. De idee is nog steeds dat kinderen door te spelen met Furby leren hoe hun handelen gevolgen voor anderen heeft. Wie voor verantwoording kiest, komt niet onder verplichtingen uit wanneer de daarbij behorende moeite en tijd niet leuk zijn. Kinderen en verplichtingen passen niet bij elkaar. Als moeder begroef ik een doodgevroren konijn, verhongerde cavia en vervuilde vissen. Daar aan denkend is het lijden van Furby assertief en minder dier(on)vriendelijk te noemen, maar het blijft confronterend om te merken hoe een stuk speelgoed emoties kan bespelen.

Furby is speelgoed. Speelgoed is handel. Handel bloeit wanneer de koopwaar aansluit bij wat mensen willen. Fabrikanten die willen verkopen, maken wat kinderen willen en ouders kunnen verleiden.

Kinderen willen Furby. Furby heeft alle kenmerken waar kinderen speelgoed op kiezen: Licht, beweging, geluid, de grootte (handzaam), de uitstraling (zacht/lief), de extra’s (actie-reactie). Zoals eerder beschreven, kiezen kinderen geen speelgoed met kenmerken waar ze goed mee kunnen spelen. Ze kiezen speelgoed voor de uiterlijke kenmerken die ze leuk vinden. Ze kiezen wat ze willen hebben. Ze zien nog geen gevolgen.  Ze ontdekken spelend pas hoe ieder uiterlijk kenmerk bepaalt en beperkt. Furby heeft veel, bijna alle voorstelbare, uiterlijke kenmerken en is daarmee zeer beperkt op een andere manier te gebruiken dan door de fabrikant is geprogrammeerd. Het tegenovergestelde van de in een eerdere blog beschreven pop die alles kon denken omdat ze niets zei. Spelen is een actief proces waarbij kinderen eigen ideeën willen uitspelen. Daar geeft Furby niet veel kansen voor. De fabrikant heeft de gewenste vragen geprogrammeerd waar op het ding antwoord geeft. Niet geprogrammeerde vragen, begrijpt het niet, worden niet gehoord. Wie niet gehoord wordt, wordt vervelend. Over vragen moet ik nog eens een ander blog schrijven. Mensen begrijpen niet altijd dat vragen niet gelijk staat uit afwachten of de ander het antwoord geeft dat men verwacht. Net als bij Furby lijkt steeds vaker slechts een antwoord te passen of andersom een vraag tot het passende antwoord te leiden. Open vragen lijken synoniem aan niet weten en dat zou niet moeten mogen, in plaats van aan belangstelling voor een andermans ideeën en beter nog ‘het openzetten van een deur in de gedachtewereld van de ander’. Onverwachte antwoorden worden leuk gevonden, maar zijn niet de bedoeling. (Zoals dat jochie dat zei dat de pauze op zijn school het leukste deel was…en van de journalist als commentaar kreeg dat dit niet de bedoeling van de vraag was). Door alle uiterlijke kenmerken van Furby die bepalend en beperkend zijn, zijn kinderen snel uitgespeeld met dit beest….Met alle gevolgen van dien. Door verwaarlozing gaat hij zeuren. Om nog maar te zwijgen over de uitdagen om hem expres vervelend te laten worden. Flink pesten, werkt! Furby geeft kinderen kansen om uit te proberen waarmee je iemand kan verleiden tot vervelend gedrag. Steeds opnieuw komen oorzaak en gevolg in beeld. Hoe gaan kinderen met hun Furby om? Wat ze van het speelgoed moeten kan vervelend zijn en te veel opgelegd zonder speelse kansen. Wat ze met dit speelgoed mogen doen raakt de grenzen van leuk spelen.

En daarmee komen de opvoeders in beeld…die Furby in hun huis toelieten.

De fabrikant heeft de (groot)ouders die het speeltje betaalden, verleid met educatieve waarden; wie Furby goed verzorgt leert daar iets van over verantwoording en zorgen voor ontwikkeling van anderen (want Furby leert van de kinderen die met hem spelen). Koppel dit aan de toezegging voor ‘jarenlang speelplezier’(wat heet het ding is niet dood te krijgen….Zo anders dan die cavia’s) en (groot)ouders dachten goed te doen. Nu worden de nadelen duidelijk. Nee, zeggen tegen een kind blijkt vergelijkbaar, maar minder erg, dan nee zeggen tegen een Furby. Door zichzelf de moeite te besparen Nee te zeggen tegen de wensen van hun (klein)kinderen, zijn de kinderen en Furby niet gelukkig geworden.

Furby wordt gepest en pest terug. Furby wordt verwaarloosd en protesteert. Kinderen moeten moeite doen waar ze geen zin in hebben. Of doen vervelende dingen die geen consequenties voor hun ontwikkeling lijken te hebben. 

De moraal van dit verhaal?

Laten ouders onthouden:

  1. Kinderen geven waar ze om vragen komt voort uit de verleiding van speelgoed is handel. Kinderen kiezen op uiterlijke kenmerken. Hoe meer kenmerken, hoe minder ze hier mee spelen.
  2. Verantwoording nemen en zorgen voor…moeten kinderen leren. Dit gaat met vallen en opstaan en van min tot meer. Ook de mate van verantwoording kunnen nemen maakt onderdeel uit van ontwikkeling in verschillende leeftijdsfases. Furby verwacht volledige verantwoording bij kinderen van alle leeftijden, alsof een Lego technick doos door kleuters te gebruiken is.
  3. De eindverantwoording en zorg blijven altijd bij de ouders. Spelen en speelgoed spiegelt onze opvoeding. Laat Furby vooral ouders iets duidelijk maken. Geef kinderen geen ‘Furby’ opvoeding door ze antwoorden te geven of vragen als toetsen waar alleen het gewenste antwoord goed is. Laat ze letterlijk en figuurlijk, spelen met hun mogelijkheden. Gun ze fouten, moeite moeten doen en eigen inbreng.
  4. Wat mag en kan met speelgoed heeft pedagogische waarde en gevolgen voor ontwikkeling. Verantwoord bestaat uit verantwoord gemaakt (door de fabrikant), verantwoord gegeven door een volwsssene en verantwoord gebruikt door kinderen. De eindverantwoording hoort bij de ouder.
  5. Troost; de batterijen zijn uit Furby te halen. Aangeleerd gedrag is af te leren....bij kinderen.

Reacties   

0 # ankie 01-04-2018 15:22
Dus je kind een firby cadeau doen is niet verantwoord?



Gr. Ankie
Antwoorden | Antwoorden met citaat | Citeer
0 # Reactie van auteur 03-04-2018 12:45
Wat verantwoord is :
1 = verantwoord gemaakt; voldoet aan CE richtlijnen voor veiligheid en pedagogische verantwoording voor speelwijze Daar dachten aan (of je het nu met ze eens bent of niet). 2= verantwoord gegeven; wie geeft bepaalt wat mag en kan....liefst door te beseffen waar een kind aan toe is, hoe ontwikkelingsfa se, interesse en speelmogelijkhe den van een kind bij het te geven speelgoed passen en
3 verantwoord gebruikt....zow el door het kind als door de begeleidende volwassenen.
Het is niet aan mij om iets onverantwoord te verklaren. Iets wat heel verantwoord is voor het ene kind, kan onverantwoord zijn voor een ander. Een aan bed gekluisterd kind heeft niet veel aan een set zeer verantwoord gemaakte, blank houten blokken. Een scherp geslepen potlood kan bij verkeerd gebruik ernstige oogverwondingen veroorzaken. Juist persoonlijke overwegingen bij verantwoord gemaakt speelgoed, bepalen 2/3 de van het uiteindelijke of iets verantwoord is.
Antwoorden | Antwoorden met citaat | Citeer
+1 # Daan 16-12-2014 21:39
Ik heb zelf furby's en ik vind ze schattig omdat ik 10 ben
Antwoorden | Antwoorden met citaat | Citeer
+1 # Marit 08-05-2014 16:20
Ik vind ze superleuk, alleen begrijp de leeftijd grens totaal niet (6-12 volgensmij), ik snap dat kinderen van 6 er bang van worden. Ik ben zelf 12, bijna 13, en wil heel graag een voor mijn verjaardag. Ze lijken me superleuke beestjes en ik hou van knuffelen en verzorgen enzo (heb stage gelopen bij kinderdagverbli jf).
Antwoorden | Antwoorden met citaat | Citeer
+1 # Zebbie Speelgoed 17-12-2013 14:55
Goedemiddag,

Wij als speelgoedwinkel Zebbie hebben besloten om alle Furby's terug te nemen wanneer onze klanten daarom vragen. Wij zijn van mening dat speelgoed 'leuk' moet zijn voor de kinderen en niet 'bang' moet maken.

Voor ons dus een eenvoudige keuze om de artikelen terug te nemen.

Met vriendelijke groet,

Zebbie Speelgoed
Antwoorden | Antwoorden met citaat | Citeer
+2 # johan oost 11-12-2013 20:58
Zal de volgende versie van de Furby de ouders gaan opvoeden? en dat de furby dan zwanger wordt en er babyfurbys aangeschaft moeten worden?
gelukkig hier nooit vraag naar geweest
Antwoorden | Antwoorden met citaat | Citeer

Plaats reactie



U kunt gearchiveerde blogs op vier manieren vinden:
1. Onderaan Marianne's Weblog pagina kiezen voor een ander pagina nummer en uit de lijst met getoonde artikelen degene kiezen die u wilt lezen;
2. In de onderstaande Weblog Kalender bladeren. Ziet u in de kalender data waar een stip onder staat, muis dan over zo'n datum en klik op de pop-up link met de titel van het blog artikel om dit artikel te openen.
3. Open de sitemap en klik onder het kopje Marianne's Weblog, een titel aan om te lezen
4. Als u een artikel zoekt over een bepaald onderwerp, kunt u ook de zoekfunctie gebruiken.


June 2019
Mo Tu We Th Fr Sa Su
27 28 29 30 31 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn