Marianne's Weblog

Apps voor peuters....wel of niet?

Gebruikerswaardering: 5 / 5

Ster actiefSter actiefSter actiefSter actiefSter actief
 

Nieuwe media geven nieuwe zorgen. Radio hoor je zonder te luisteren. Televisie zie en hoor je, zonder te kijken en luisteren wanneer het toestel de hele dag aanstaat. We weten tegenwoordig hoe schadelijk dit kan zijn voor de ontwikkeling van concentratievermogen en spelontwikkeling. Een tablet gaat nog een stap verder. Kinderen zijn hier zelf actief mee. Interactie met de spelletjes. Daarmee zijn kinderen niet de hele dag bezig maar wel langer en liever dan met hun drie dimensionale speelgoed. Ze voeren uit en spelen minder.

Mijn kleinzoon houdt van wat zijn moeders Ipad hem te bieden heeft. Hij was nog lang geen jaar oud toen hij lopen en scrollen kon. Nu is hij bijna twee. Loopauto’s en prentenboeken vindt hij te traag. Liever dan zijn design race-loopkar mee te moeten zeulen, rent hij los. Zijn ergernis bij niet bewegende plaatjes is duidelijk. Bladzijden worden gescrolleld. Het boek is snel ‘uit’ of ‘op’ of ‘weg’ geeft hij aan met twee handjes waarvan de palmen naar boven wijzen. Hij praat – een beetje, steeds beter. Zonder ondertitels begrijp ik hem niet altijd. Ach, het is een jongen. Jongens praten vaak wat later. Hij begrijpt alles. Zijn motoriek is uitstekend. Zijn ondernemingslust groot. Zet de televisie uit en verberg de Ipad en hij is grappig, druk soms, uitdagend, vol leven, (bijna) nergens bang voor, nieuwsgierig, geweldig en –volgens mij – behoorlijk intelligent nou ja slim….

Dat is ook af te lezen van zijn reacties bij televisieprogramma’s als het Zandkasteel, babytv en bij Ipad spelletjes. Opvallend is hoe zijn bewegelijkheid daarbij afneemt omdat hij geconcentreerd volgt en reageert zoals van het programma verwacht wordt, opdrachten uitvoert, serieus luistert of het hondje zijn geluid herhaalt en zijn wijsvingertje precies daar neerzet waar hij wenst. Zijn vermogens om een beeld te overzien, conclusies te trekken, reacties op zijn acties te kunnen verwerken, te sorteren en selecteren en zijn vinger te sturen naar wat zijn ogen zien, zijn prima in orde. Wat hij met een Ipad kan geeft nieuwe vaardigheden weer waar wij toen we zo oud waren als hij nu, niet van konden dromen en waar we nu mee om moet leren gaan. Daar hebben we hoop en twijfels bij.

Gisteren, 15 april 2014,  mocht ik een inleiding houden op het symposium van de de "Media Ukkie Dagen". De centrale vraag was of we blij of bezorgd moeten zij, wanneer jonge kinderen met apps spelen. Voor en tegenstanders gaven hun mening.

Vriend en vijand waren het eens over de aantrekkingskracht van dit medium bij jonge kinderen. Waarom dit zo is, werd nauwelijks genoemd, daarom bij deze:

-        Een tablet is handzaam, ook voor kinderhandjes

-        Zodra een tablet is aangezet toont het uiterlijke kenmerken waar kinderen (en grote mensen) van houden…licht, beweging, geluid, kleuren, herkenbare afbeeldingen.

-        Door het formaat van de tablet, het licht, de beweging en het geluid richt de aandacht zich op het scherm. De omgeving 'verdwijnt'. Zet twee kinderen op een bank met ieder een tablet en ze zien elkaar niet meer.

-        De bediening is simpel, ook voor kinderen vanaf 1 jaar. Scrollen, zwiepen en met een vingertje licht het scherm aanraken om iets in beweging te zetten, is snel geleerd.

-        Daarmee krijgen de eerder genoemde kenmerken actie waarbij ze direct reageren wat verleidt tot nieuwe actie van de bespeler. Acties en reacties boeien, verleiden tot voortdurende herhaling en bevestiging van oorzaak en gevolg.

-        Iedere app bevat opdrachten waarin aangezet wordt tot handelen. De reactie komt onmiddellijk net als de beoordeling. Van “dat is niet goed, probeer het nog een keer”, tot “goed zo” of puntentellen of door naar het volgende level. De laatste twee passen niet bij hele jonge kinderen die vaak geen idee hebben van punten en zo geboeid zijn met waar ze bezig zijn dat een nieuw level met een ander decor, andere figuurtjes en andere opdrachten soms helemaal niet gewenst is. “Goed zo” begrijpen ze, net als wanneer wat aangestipt is, verdwijnt zo alleen wat nog gedaan moet worden overblijft.

-        Voorwaarden voor een goed App zijn uiteraard

×          Aansluiten bij de belevingswereld en mogelijkheden van de beoogde leeftijd, zowel in afbeeldingen als opdrachten. (Basiskleuren bij kinderen tot 2 jaar, weinig details, opdrachten tot bewegen of herhalen van door kinderen gegeven klanken, niet te snel uitgesproken tekst. Zo kan ik doorgaan voor driejarigen, enzovoorts. (Zie het Speel Goed Boek, eerste hulp bij het kiezen van speelgoed bij computerspellen. Verkrijgbaar via www.speelgoedadvies.nl)

Goede apps boeien en hebben daarmee bij alle voordelen, nadelen. Wat boeit houdt rustig, willen kinderen vaker, langer doen. Kinderartsen en jeugdzorgmedewerkers zien waar dit toe leiden kan. Kinderen met oogproblemen, obesitas door te weinig beweging, vergroeiingen door slechte houding, achterstanden in taal- sociale -en emotionele ontwikkeling door te weinig interactie met mensen en kinderen in de omgeving van “tabletkinderen” en kinderen die normale natuurlijke ontwikkelingskansen missen omdat ze een bloem alleen op een scherm hebben gezien en nog nooit gevoeld en geroken hebben.

Waar te voor staat is nooit goed. Te veel, te lang, te vaak spelen met een tablet is niet goed. Maar zijn er gevaren wanneer ‘te’ nog niet aan de orde is? En wanneer moeten we ons zorgen gaan maken.

Het antwoord op de eerste vraag is eenvoudig. Het grote nadeel van apps is dat wat je ook te zien krijgt op het scherm het niet te voelen, te ruiken of te proeven is. Blokken stapelen door een vingertje feilloos te bewegen over het scherm is niet te vergelijken met ervaren, ontdekken en uitproberen hoe houten blokken ruiken, voelen en proeven. Bladergroen zei het al: Grijpen is nodig om te begrijpen. Bewegen is goed voor meer dan motoriek. Door te bewegen ervaren kinderen hun eigen lichaam en het contact met dingen in hun omgeving. Ze moeten oorzaken en gevolgen voelen, ruiken en proeven om ze te kunnen herkennen en begrijpen. Het brein van kinderen tot zeker vier jaar heeft driedimensionale ervaringen nodig om ze ooit te kunnen omzetten naar eendimensionaal en abstracte kennis. Alle kinderen worden geboren als beelddenkers. De meeste worden rond het vijfde jaar daarbij ook begripsdenkers die in aantallen kunnen denken zonder daar hoeveelheden bij te zien. Bovendie groeit eigen inzicht, krijgen ze eigen ideeen die uitgeprobeerd kunnen worden door zelf doen, zelf verzinnen beter dan door opdrachten van iemand anders uitvoeren , uitsluitend op de manier die door de opdrachtgever goedgekeurd is.

Daarmee worden apps niet slecht, wel aanvullend. Kinderen tot een jaar of twee kunnen zonder apps maar spelen met apps als aanvulling niet als vervanging voor het echte leven. Voor peuters geldt hetzelfde. Zij spelen graag doen-alsof spelletjes die beginnen met een hoed op waardoor ze zich politieagent of deftige dame voelen. Dat gevoel krijgen ze niet in een app vol verklede kinderen.

Het gevaar is dat we geboeidheid vertalen in concentratie waarbij kinderen wat ze doen kunnen omzetten in cognitieve verwerking. Heel vaak is dit verband veel minder groot dan we verwachten. Soms zelfs helemaal afwezig. Spelen met actie en reactie kan leiden tot handelingen waarbij nog nauwelijks gedacht wordt of kennen en kunnen groeien kunnen. Bewegen zonder reflectie, doen om het doen voor dat lekkere gevoel waarbij de adrenaline en energie vrijkomen zonder noemenswaardige inspanning.

Weten wat een goede app is, is belangrijk…maar slechts een derde van het verhaal. Verantwoord gemaakt zegt niets over verantwoord gegeven. Verantwoord gemaakt en verantwoord gegeven zegt nog niets over verantwoord gebruikt.

Mijn kleinzoon groeit op in een wereld vol digitale mogelijkheden. Hij leert daar mee om gaan. Zijn ontwikkelingsfases blijven hetzelfde. De bronnen waar hij uit put veranderen. Daardoor veranderen de ontwikkelingsfase bepalend voor wat hij binnen zijn bereik heeft niet maar de manier waarop hij zijn mogelijkheden kan aanspreken en ontwikkelen wel. Het blijft fascineren.

Plaats reactie



U kunt gearchiveerde blogs op vier manieren vinden:
1. Onderaan Marianne's Weblog pagina kiezen voor een ander pagina nummer en uit de lijst met getoonde artikelen degene kiezen die u wilt lezen;
2. In de onderstaande Weblog Kalender bladeren. Ziet u in de kalender data waar een stip onder staat, muis dan over zo'n datum en klik op de pop-up link met de titel van het blog artikel om dit artikel te openen.
3. Open de sitemap en klik onder het kopje Marianne's Weblog, een titel aan om te lezen
4. Als u een artikel zoekt over een bepaald onderwerp, kunt u ook de zoekfunctie gebruiken.


August 2019
Mo Tu We Th Fr Sa Su
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 1
Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn